ترس از تاریکی یا ترس از شب ممکن است باعث ایجاد علائم شدید اضطراب و افسردگی شود. ترس بیش از حد هنگامی غیر منطقی می شود که تمام ابعاد زندگی روزمره شما را تحت تأثیر قرار دهد.

ترس از تاریکی غالباً از کودکی شروع می شود، انسان به طور ذاتی موجودی بصری است یعنی در صورت ندیدن محیط اطراف احساس خطر می کند. مطالعات در مورد این هراس نشان داده که انسان ها اغلب به دلیل این که در شب نمی توانند آنچه در اطرافشان هست را ببینند، احساس ترس و وحشت می کنند.

هنگامی که فرد به ترس از تاریکی مبتلا می شود، ترس از تاریکی باعث ناتوانی او می شود و ممکن است باعث شود که فرد از بیرون رفتن در شب، رفتن به سالن های سینمایی یا سفر در شب اجتناب کند.

علائم ترس از تاریکی

علائم ترس از تاریکی یا ترس از شب بسیار شبیه به علائمی است که در سایر فوبیاها مشاهده می کنید. افراد مبتلا به این فوبیا، ترس شدیدی را تجربه می کنند که باعث اضطراب در هنگام تاریکی هوا می شود. 

توجه داشته باشید که فوبیاهای مختلف علائم مشابهی دارند و این علائم ممکن است جسمانی یا روانی باشند. علائم ترس از شب با قرار گرفتن در تاریكی یا حتی تفكر در موقعیت هایی كه فرد ممکن است در تاریكی قرار بگیرد، ایجاد می شوند.

ترس از تاریکی ترس از شب فوبیای تاریکی

علائم جسمانی که هنگام ترس از تاریکی ایجاد می شوند:

  • مشکل در تنفس
  • بالا رفتن ضربان قلب
  • گریه کردن
  • تنگی قفسه سینه یا درد
  • سرگیجه
  • ناراحتی معده
  • گرگرفتگی یا یخ کردن
  • تعریق بیش از اندازه

علائم روانی که هنگام فکر یا حضور در تاریکی ایجاد می شوند، شامل موارد زیر می باشند:

  • احساس اضطراب شدید
  • تمایل به فرار از آن شرایط و موقعیت
  • از دست دادن کنترل خود
  • احساس مرگ یا از هوش رفتن
  • احساس ناتوانی نسبت به ترس
  • ترس از خوابیدن


فرق ترس معمولی با فوبیا

همان طور که گفته شد ترس به صورت عادی باعث اختلال در زندگی فرد نمی شود، در حقیقت ترس از تاریکی جزو مواردی است که از ابتدا در ذات بشر قرار داشته و ضامن بقای او بوده است. به یاد داشته باشید که در بعضی از شرایط هر فردی ممکن است از تاریکی بترسد. 

به طور مثال اکثر افرادی که در شب تاریک در جنگل گم می شوند می ترسند. اما این ترس زمانی تبدیل به یک اختلال می شود که زندگی عادی فرد را با اختلال روبرو کند.

ترس از تاریکی ترس از شب فوبیای تاریکی

دلایل ایجاد ترس از تاریکی

  • ماهیت تکاملی: همان طور که گفته شد انسان موجودی بصری است و زمانی که نمی تواند اطراف خود را ببیند دچار اضطراب و نگرانی می شود.
  • کودکی: ترس از تاریکی معمولا ریشه در کودکی افراد دارد.
  • ژنتیک
  • عدم امنیت
  • حوادث استرس زا مانند تصادف یا آسیب دیدگی



درمان ترس از تاریکی و شب

تکنیک های زیر به درمان ترس از تاریکی کمک می کنند.

  • انتخاب یک عبارت که در هنگام ترس باعث بهبود حال فرد شود و تکرار آن جمله وقتی فرد احساس اضطراب میکند. به طور مثال جمله ( این جا تاریک است ولی جای من امن است)
  • تمرین کنترل تنفس و تنفس عمیق
  • تمرکز بر یک نقطه مورد علاقه از خانه در هنگام تاریکی می تواند به شما کمک کند تا بر اضطراب خود غلبه کنید.
  • انقباض و انبساط عضلات در آرامش: این کار به فرد کمک می کند که در هنگام اضطراب بتواند انقباض بدن خود را کنترل کند.
  • آرامش: ورزش های آرامش بخش مانند یوگا باعث می شوند که کم تر احساس نگرانی و اضطراب پیدا کنید.
  • استفاده از چراغ خواب می تواند به خواب شما کمک کند.

تکنیک های ذکر شده به فرد کمک می کند تا بتواند آرامش خود را در تاریکی حفظ کند و اضطراب کم تری را تجربه کند. اگر راهکارهای ذکر شده کمکی به شما نمی کند حتما باید به متخصص مراجعه کنید.

درمان تخصصی ترس از تاریکی یا ترس از شب معمولا به صورت درمان شناختی رفتاری و دارو درمانی صورت می گیرد.

ترس از تاریکی ترس از شب فوبیای تاریکی

درمان شناختی رفتاری برای فوبیای تاریکی

این نوع درمان به افراد کمک می کند که دلیل اضطراب خود را شناسایی کنند و افکار مثبت یا واقع بینانه را جایگزین آن کنند. این روش معمولاً به تنهایی برای درمان فوبیا استفاده نمی شود و ترکیبی از شناخت درمانی و رفتار درمانی است.

در کنار این درمان، برای کنترل اضطراب نیز ممکن است راه های درمانی دیگری مانند، دارو درمانی، روان درمانی، گفتار درمانی، خانواده درمانی و گروه درمانی نیز استفاده شود.


ترس از تاریکی در کودکان

از نظر علوم اعصاب و روان، ساختارهای ادراکی در دوران کودکی شکل می گیرند و به همین منظور درک اشکال در شب و در تاریکی برای کودک دشوار تر از بزرگسالان است. از سوی دیگر کودکان به دلیل قوه ی تخیل قوی خود سعی می کنند تا سایه ها و اشکالی را که نمی شناسند و یا تشخیص نمی دهند به موجودات زنده و جانداران خیالی تشبیه کنند. 

از نظر روانشناسی کارتون ها و انیمیشن های کودکانه مانند شرکت هیولاها به صورت دو وجهی روی کودکان تاثیر می گذارد در ابتدا برخی کودکان با دیدن این نوع کارتون ها سعی می کنند تا اجسام مبهم را به هیولاهای خیالی خود تبدیل کنند و از آنجا که این هیولاها در این کارتون یا انیمیشن غالبا مهربان و بانمک هستند، ممکن است برای کودکان عواقبی به همراه نداشته باشد. 

در حالی که اگر این باور با کارتون ها و فیلم هایی که مضامین خون آشام یا زامبی دارند ترکیب شوند می توانند ترس از شب، تاریکی و تنهایی را برای کودک ایجاد کند.

توصیه می شود که هنگام ترس کودکان به صورت منطقی با آن ها صحبت کنید و اشیایی که در محیط ایجاد ترس می کنند را از دیدرس خارج کنید و یا اینکه با روشن کردن چراغ به کودک خود نشان دهید که موجود ترسناکی وجود ندارد.

ترس کودکان می تواند ناشی از ترس والدین از یک موضوع، شی خاص و یا تاریکی نشأت بگیرد. بدین گونه که مادر از حضور در شب یا تاریکی مضطرب شود و ترس خود را در حضور کودک بروز دهد.

ترس از تاریکی برای ناشنوایان

یکی از مشکلاتی که برای افراد ناشنوا ایجاد می شود عدم تسلط بر محیط در تاریکی و شب است. ترس از تاریکی در این افراد می تواند سبب بروز اضطراب گردد.

یک پژوهش که بر روی افراد ناشنوا و کم شنوا انجام گردید نشان داد که میزان ترس از تاریکی و اضطراب محیطی در این افراد بیش تر از افراد گروه کنترل بوده است.

توصیه می شود که در کودکی از بروز اضطراب در تاریکی به افراد ناشنوا خودداری شود.

ترس از تاریکی ترس از شب فوبیای تاریکی

ترس از تاریکی در زنان

براساس پژوهش های اخیر زنان ترس بیش تری از تاریکی و شب نسبت به مردان دارند. این موضوع می تواند به دلیل عدم امنیت در محیط قلمداد گردد.

این موضوع می تواند به ترس از کنج های مخفی در خانه و یا محیط های تاریک در فضاهای شهری بست داده شود. رخدادهایی همچون تجاوز، آزار و اذیت در زنان نیز می تواند به این موضوع دامن بزند.

حضور در فضاهای تاریک شهری در ساعات بدون تردد سبب بروز ترس از شب و تاریکی در برخی از افراد می شود لذا پیشنهاد می شود که فضاهای شهری نور لازم را فراهم کنند و از ایجاد کنج های مخفی و محیط های ناامن پرهیز کنند.

شما به راحتی می توانید با مراکز برتر مشاوره فوبیا، هیپنوتراپی و روانکاوی همچون "مرکز مشاوره ستاره" تماس حاصل کنید، رزرو وقت با مشاور از طریق شماره های 02122354282 و 02122247100 و  09035673050 و 09108347597 امکان پذیر است.