فوبیا و ترس شدید از آلودگی(germophobia)  نوعی فوبیا خاص است که می تواند تمام جنبه های زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهد. این ترس از هر میکروب، ویروس یا انگلی است که باعث ایجاد بیماری شود.

این فوبیا شامل ترس شدید و غیرمنطقی از میکروب، باکتری، ویروس و انگل می باشد. این فوبیا با نام های زیر نیز شناخته می شود:

  • ترس از آلوده شدن
  • باکتری هراسی
  • وسواس فکری-عملی
  • ترس از نجاست
  • ترس از عفونت

علائم ترس آلودگی

کسی که به ترس از آلودگی مبتلا است برای جلوگیری از  آلودگی به شدت تلاش می کند و این موضوع ممکن است باعث ایجاد وسواس فکری-عملی در او شود.

فوبیای ترس از آلودگی در دسته فوبیاهای خاص قرار داشته و شامل علائم جسمی و روانشناختی است.

علائم روانشناختی فوبیا آلودگی شامل موارد زیر می باشد:

  • وحشت شدید و ترس از میکروب ها
  • اضطراب، نگرانی یا عصبانی بودن هنگام مواجه شدن با میکروب
  • عدم کنترل بر ذهن
  • احساس ناتوانی در کنترل ترس از میکروب 
  • احساس ترس شدید از حضور در مناطقی مانند بیمارستان که احتمال حضور باکتری و میکروب در آن وجود دارد.
  • فکر کردن طولانی مدت به میکروب و باکتری

علائم جسمانی و رفتاری ترس از آلودگی شامل موارد زیر می شود:

  • درد در قفسه سینه
  • افزایش تعریق
  • افزایش ضربان قلب
  • دشوار شدن تنفس
  • سرگیجه
  • حالت تهوع
  • لرزش
  • خشک شدن
  • ناراحتی معده
  • گرگرفتگی
  • خشک شدن
  • بالا رفتن فشار خون
  • تعریق بیش از حد
  • مور مور شدن
  • استفراغ
  • تنش عضلانی

ترس از میکروب در کودکان خود را به شکل دیگری نشان می دهد زیرا کودکان عموما در ابراز احساسات خود مشکل دارند. این علائم در کودکان شامل موارد زیر می شود:

  • خشم، گریه یا جیغ زدن
  • چسبیدن به والدین
  • مشکل در خواب
  • حرکات عصبی

فوبیا آلودگی، ترس از میکروب و هراس از باکتری

تأثیر فوبیای آلودگی در سبک زندگی

ترس از میکروب می تواند زندگی روزمره شما را تحت تأثیر قرار دهد. افراد مبتلا به این ترس ممکن است تلاش کنند تا از اقداماتی که می تواند منجر به آلودگی شود، مانند غذا خوردن در رستوران یا رابطه جنسی جلوگیری کنند.

آن ها همچنین ممکن است از مکان هایی که میکروب به وفور یافت می شوند مانند حمام عمومی، رستوران یا اتوبوس خودداری کنند. البته اجتناب از برخی مکان ها مانند مدرسه یا محل کار، دشوار و غیر ممکن است. در این مکان ها، اقداماتی مانند لمس دستگیره یا دست دادن با دیگران می تواند منجر به اضطراب یا حملات عصبی در فرد شود.

گاهی اوقات، این اضطراب باعث ایجاد رفتارهای اجباری می شود. به طور مثال فردی که ترس از آلودگی دارد ممکن است مرتباً دستان خود را بشوید، دوش بگیرد یا سطوح را تمیز کند.

این اقدامات در حقیقت خطر آلودگی را کاهش دهند، اما همان طور که در مقالات دیگر گفته شد اجتناب از فوبیا باعث وخیم تر شدن آن می شود و فرد باید زیر نظر دکتر با ترس های خود مواجه شود.

فوبیا آلودگی، ترس از میکروب و هراس از باکتری

آیا ترس از آلودگی همان وسواس فکری-عملی است؟

به طور کلی نگرانی در مورد میکروب ها یا بیماری لزوماً نشانه اختلال وسواس فکری عملی نیست. این بدین معنی است که فردی که دچار وسواس فکری عملی است، علائم زیر را نیز بروز می دهد:

  • اهمیت به نظم و تقارن
  • ترس از دست دادن دیگران
  • جمع آوری وسایل قدیمی و از کارافتاده
  • ترس از دست دادن دیگران
  • نظافت مداوم

تفاوت اصلی این است که افراد مبتلا به ترس از فوبیا برای کاهش میکروب تمیز می کنند، اما افرادی که دچار وسواس فکری عملی هستند برای کاهش اضطراب خود دست به تمیزی می زنند. 


علل ایجاد ترس از آلودگی

  • تجارب منفی در کودکی. بسیاری از افراد مبتلا به ترس از آلودگی می توانند یک واقعه خاص یا یک تجربه آسیب زا را به یاد آورند که به ترس میکروب منجر شده.
  • سابقه خانوادگی. فوبیا می تواند دلیل ژنتیکی داشته باشد. 
  • عوامل محیطی. اعتقادات مربوط به پاکیزگی ممکن است باعث ایجاد ترس از میکروب شود.
  • تغییر در مغز. تغییرات خاص در شیمی و عملکرد مغز در ایجاد فوبیا نقش دارد.
  • یادگیری. افرادی که والدین و اطرافیان آن ها ترس شدیدی از میکروب نشان می دهند، احتمال دارد که آن ها نیز یاد بگیرند.


محرک های فوبیای آلودگی

این محرک ها  شامل مکان ها یا موقعیت هایی هستند که علائم فوبیا را تشدید می کنند. این عوامل می توانند شامل موارد زیر باشند:

  • اشیا و سطوح مانند دستگیره در، صفحه کلید رایانه یا لباس های شسته نشده
  • مایعات بدن مانند مخاط، بزاق یا منی
  • حضور در مکان هایی که پر از میکروب هستند مانند هواپیما یا بیمارستان
  • اقدامات غیر بهداشتی

چگونه با هراس آلودگی کنار بیایم؟

  • مطالعات خود را در مورد ویروس و باکتری محدود کنید.
  • به فعالیت هایی بپردازید که اضطراب شما را کاهش می دهد.
  • هنگامی که به ویروس و باکتری فکر می کنید ذهن خود را به موضوع دیگری مشغول کنید.
  • برای خود یک برنامه روزانه مشخص داشته باشید.
  • مصرف الکل را کنترل کنید.
  • از یک مشاور حرفه ای کمک بگیرید.

فوبیا آلودگی، ترس از میکروب و هراس از باکتری

آیا هراس از آلودگی می تواند باعث بیماری شود؟

تحقیقات زیادی که در این مورد انجام شده نشان می دهد که تمیزی بیش از حد باعث از بین بردن باکتری هایی می شود که در درون انسان ها زندگی می کنند، این موضوع باعث می شود که فرد بیشتر مستعد ابتلا به آلرژی، آسم و دیگر بیماری های مرتبط با ایمنی بدن باشد. 

محققان بر این باورند که استفاده بیش از حد از ضد عفونی کننده دست باعث می شود که کودکان مقاومت لازم را در برابر باکتری ها را به دست نیاورند.


درمان فوبیای آلودگی

درمان می تواند به افراد کمک کند تا با ترس از میکروب روبرو شوند. مواجهه درمانی، درمان شناختی رفتاری (CBT) و هیپنوتراپی جزو این موارد هستند.

دارو درمانی نیز ممکن است در کنار روش های دیگر برای کنترل اضطراب فرد استفاده شود.


مواجهه برای درمان آلودگی هراسی

در طول این درمان فرد به تدریج در معرض محرک های ترس قرار می گیرد و ترس خود را از بین می برد. هدف مواجهه درمانی کاهش اضطراب و ترس از میکروب است تا فرد بتواند کنترل افکار و اعمال خود را به دست بیاورد. این درمان بستگی به شدت فوبیا دارد.


درمان شناختی رفتاری

این روش درمانی از طریق صحبت با بیمار به او کمک می کند تا طرز تفکر خود را عوض کرده و آن را با رفتارهای سالم جایگزین کند.

در این روش درمانگر معضلات بزرگ را به اجزا کوچکتری تبدیل می کند و به فرد کمک می کند تا تاثیر این مشکلات را بر زندگی خود احساس کنند.


هیپنوتیزم درمانی

هیپنوتراپی یا هیپنوتیزم درمانی روشی است که با استفاده از هیپنوتیزم فرد را به آرامش می رساند و اضطراب و نگرانی او را به این وسیله از بین می برد.

در این درمان فرد تلقین پذیر شده و به همین دلیل می توانند عادات اشتباه خود را با کمک مشاور تغییر دهند.

پیشنهاد مشاور: هیپنوتیزم درمانی چیست و آیا هیپنوتراپی واقعاً موثر است؟

خودیاری

تغییر در شیوه زندگی ممکن است به شما در درمان ترس از آلودگی کمک کند. این موضوع شامل موارد زیر می شود:

  • تمرین های ذهنی
  • استفاده از روش های آرام سازی مانند تنفس عمیق یا یوگا
  • ورزش و فعالیت هایی مانند پیاده روی
  • خواب کافی
  • تغذیه سالم
  • مشورت با دوستان و خانواده
  • کاهش مصرف کافئین
  • ترک سیگار و مصرف الکل


شما به راحتی می توانید با مراکز برتر و نوین مشاوره روانشناسی "مرکز مشاوره ستاره" تماس حاصل کنید، رزرو وقت 02122354282 و 02122247100 و 09035673050 و 09108347597 است.